Alleen maar Kijken


Feilloos herkennen we bekende carnavalisten, al zijn ze nog zo goed verkleed. De houding, motoriek, gedrag en tempo verraden hun identiteit. Die herkenning gaat de een beter af dan de ander. Maar kende je Natasha Demkina al?

In het Russische Saransk (Republiek Mordovia, op 12 uur treinrijden van Moskou) woonde een meisje dat al op heel jonge leeftijd uitspraken deed over de gezondheidstoestand van haar buurtgenoten, door ze alleen maar te bekijken. Ze is dan nog zonder medische kennis, kent de begrippen niet maar weet vele patiënten te wijzen op hun gebreken en ziekten. Haar gave komt stilaan in de publiciteit en het zijn tenslotte twee Westerse professoren die haar in New York onderzoeken op haar inzicht en geloofwaardigheid. Omdat het onderzoek in twee etappes plaatsvindt, kunnen we eens meekijken hoe Natasha haar diagnose stelt.
Ik zag deze documentaire al jaren geleden, vergat de naam van het meisje, maar vond deze Discovery Documentaire onlangs terug op YouTube (in 4 delen). Eigenlijk gaat de hele reportage over intuïtie en psychologie. Bij Natasha zijn deze talenten bovengemiddeld ontwikkeld, waardoor het meisje waarschijnlijk impliciete verbanden ziet, die voor anderen onzichtbaar blijven. In het YouTube deel II (het is dan mei 2004) trekt het meisje naar het bolwerk van de critische wetenschap, CSICOP in Manhattan. In het eerste onderzoek laat ze zien hoe ze proefpatiënten onderzoekt. Dat wordt een verbluffende presentatie van zelfvertrouwen en vastberadenheid.
En in deel III slaat de stemming om. Ze is niet voorbereid op de kille experimenten die haar te wachten staan. Professoren Ray Hyman en Richard Wiseman (what’s in a name?) brengen de patiënten terug tot roerloze, blinde en zwijgende stilzitters en vinden haar score vervolgens onder de maat. Tenslotte kwalificeren ze haar gave als boerenbedrog met gevaarlijke kantjes. En afgezien van hun wetenschappelijk gelijk, sta je als kijker liever aan de kant van dit wonderlijke meisje. Dat natuurlijk toch een buitengewoon talent heeft om goed te observeren en aan te voelen. Het is jammer dat het onderzoek daar niet op in gaat, omdat juist dit intuïtieve deel van onze waarneming zo interessant is.
Op de dag voor de Limburgse aardbeving (12 april 1992) lagen mijn twee dochters naast elkaar in glazen wiegjes op de verloskamer van het AZM in Maastricht. De dienstdoende gynaecoloog had persoonlijk de vliezen van de placenta onderzocht en kwam ons op die heuglijke dag vertellen dat we de ouders waren van een identieke tweeling. Dat spraken we allebei meteen tegen. ‘Kijkt u maar eens in die wiegjes, daar zijn geen vliezen voor nodig. Laten we niet praten over verschillen, maar zoeken naar de overeenkomsten, zelfs die zijn er niet eens.’ Maar de man wist van geen wijken, zijn oordeel stond vast. Het was zorgvuldig onderzocht en de vliezen liegen niet. Nog steeds – bijna 19 jaar later – vertonen mijn dochters geen enkele gelijkenis, hetgeen hen overigens prima bevalt.
Volgende maand vertrekt een delegatie medici en managers van Atrium MC naar China om ter plaatse te bestuderen hoe Chinese artsen hun traditionele kennis over polsslag, observatie en medicijnen combineren met de moderne Westerse geneeskunde. Zulke crossovers zijn natuurlijk razend interessant voor medici die gevormd zijn op basis van empirische kennis en kunde. Wie eenmaal gezien heeft hoe een ervaren Chinese arts de polsslag voelt, begrijpt dat uit zulke scherpe waarneming tijdswinst is te boeken. Daarin zit kennis verwerkt van de oude arts Li Shizhen (1518 – 1593) en dus meer dan 400 jaar oud. Dat uitgerekend een medisch team zo’n onconventionele stap zet, vind ik wel een goed signaal. Zulke stappen zouden verzekeraars ook mogen toejuichen. Want daarin schuilen tegenintuïtieve oplossingen voor problemen in de zorg.
Inmiddels zal Natasha de prestigieuze Medische Faculteit van Moskou hebben voltooid en kunnen we gaan kijken naar een echte illusie: de speelfilm X-ray Eyes als gedramatiseerde thriller over Natasha’s vermeende gaven. De Discovery Reportage lijkt me spannender.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s