Hoe innoveer je?


Dat de mens 30 duizend generaties lang dezelfde vuistbijltjes maakte, zonder aan dat ontwerp ook maar één detail te veranderen, bewijst dat innovatie niet zomaar vanzelf ontstaat. Wat is er nu anders dan destijds?

Wie zo’n bewerkte steen in handen heeft, voelt de directe verbinding met de oermens. Die was ongeveer even intelligent als wij nu zijn. Onze handen – de mijne zeker – zijn door de vele generaties wat groter geworden, maar de steen valt toch soepel in de omklemming van vingers en duim. Zo’n vuistbijl werd door een handige steenhouwer gemaakt en was een geschikt handelsproduct. Door ruil werd dit gereedschap tot zeer grote afstanden van de groeve verspreid. Maar ergens in geschiedenis van de mensheid is er een cruciale stap gezet. Een stap die onze manier van samenwerken en ook ons technisch gereedschap tot grote vernieuwing heeft gebracht.
Ofschoon nog maar een maand online, zag ik een van de meest inspirerende lezingen hierover op TED.com. De Engelse wetenschapper Matt Ridley weet het immers volmaakt te verwoorden. Bij innovatie gaat het om de bevruchting tussen ideeën onderling. Door het maken van combinaties en verbindingen komen nieuwe toepassingen binnen handbereik. Grote technische doorbraken en vernieuwingen komen vrijwel nooit van een enkeling. Ridley neemt de computermuis als voorbeeld en beweert dat de betrokkenheid van ‘n miljoen mensen noodzaak is, om dit technisch hoogstandje te kunnen maken. Van plastic-specialist tot olie-boorder. Van fabrieksdirecteur tot koffieleverancier. In de technologie is het belang van samenwerken zeer groot, terwijl het IQ van de individuele deskundigen niet zo relevant is. We maken immers bij alles gebruik van onze collectieve kennis en geheugen. Het gaat allemaal om communiceren en kennis te delen.
De visie van de Brit Charles Leadbeater sluit hier naadloos bij aan. Neem de Mountain Bike, die een aanmerkelijk deel van de fietsmarkt veroverde. Dit product is niet door de fietsindustrie ontwikkeld maar door gepassioneerde fietsers zelf. Ook de kracht van het sms-en werd niet eens door de uitvinders zelf herkend, totdat de jongeren de technologie in gebruik namen en doorontwikkelden. Leadbeater hekelt de opvatting dat vernieuwing alleen maar kan ontstaan via creatieve specialisten, die zichzelf opsluiten in afgesloten broedplaatsen. De werkelijke vernieuwing, zegt Leadbeater, komt uit het volk zelf. En nog nooit tevoren had men zoveel mogelijkheden om zelf nieuwe verbindingen tussen ideeën te leggen. Gebruikers worden vrijwilligers, designers en ontwikkelaars. En dat legt een grote druk op de gevestigde industrie.
In datzelfde jaar was er ook de profetische lezing van de Amerikaanse community-bouwer Howard Rheingold. Zijn visie op samenwerking is nog steeds actueel, inmiddels onderstreept door het succes van Wikipedia en vele andere vrijwillige vormen van samenwerking. Eigenlijk zou iedereen die met vernieuwing begaan is, even de tijd moeten nemen deze drie optredens te bekijken. In dat uurtje groeit het besef dat we over een oceaan aan mogelijkheden beschikken om de problemen van deze wereld om te vormen tot kansen.

2 gedachten over “Hoe innoveer je?

  1. Dank je voor je boeiende inzichten.

    Ik kan hier zelf weinig aan toevoegen.. hoewel:

    Het plotselinge vermogen van de mens om gedachtenexperimenten te doen, met een ander woord simulaties (dat is toevallig mijn vak), is wat mij betreft de oorsprong van innovatie. Daarvoor kon vernieuwing alleen plaatsvinden door evolutionaire processen (toevalligheden), en dit ging natuurlijk niet snel. Daarom zijn we zo lang met de vuistbijl blijven zitten.

    Een ander aspect waar ik in geloof (maar nog niet helemaal in overtuigd ben) is dat onze ontwikkeling steeds sneller gaat, exponentieel of zelfs nog sneller. Als dit inderdaad zo is dan zullen we zeer binnenkort een explosie van technologie gaan meemaken, waarin de ontwikkelingen zich steeds sneller opvolgen. Dit effect wordt geheel gedreven door de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, machines die ons eigen denkvermogen vergroten, of misschien wel voor ons gaan denken. Dit klinkt heel ver weg, maar dat is het niet, juist omdat de ontwikkeling exponentieel toeneemt (denk aan de “L”-curve van Al Gore, of heet dat nu de “Al”-curve?).

    Deze kennis-explosie wordt de Singulariteit (of in het engels Singularity) genoemd. Met deze term kwam ik voor het eerst in aanraking in 1996, toen ik getipt werd door een mede-student om Vernor Vinge’s “A fire upon the deep” te lezen, wat nog steeds een van mijn favoriete boeken is om dat het me zo heeft beinvloed. Inmiddels is Ray Kurzweil de grootste Singularitarian en hij sprak er ook over op TED: http://www.ted.com/talks/ray_kurzweil_on_how_technology_will_transform_us.html
    Ik ben het niet op alle vlakken met Kurzweil eens, maar boeiend is het onderwerp wel.

    Misschien moetwen we er maar eens een biertje over gaan drinken….

  2. Pingback: (intermezzo) Té mooi om niet meteen met iedereen te delen… | Wegwijzer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s