De aanblik te erg


Vanmorgen ben ik dan toch maar eens door Detroit gereden. De grootste Krimpstad van de Westerse wereld. Ik heb mezelf geparachuteerd in de zomergroene woonwijken van Google Maps Streetview en heb me links en rechts vergaapt aan de leegstand. Inderdaad dramatisch.

Het Krimp-symposium dat Odile Wolfs had opgezet om de spelers in Limburg weer eens bij elkaar te brengen, kreeg een gepaste sfeer toen meteen de stroom uitviel. Ondanks de nervositeit bij Tefaf bezoekers en security officers, bleef het in de symposiumkelders kalm. In een zaaltje met één noodlampje kan het immers ook. Twee kunstenaars van het Utrechtse Expodium hielden een gezwollen betoog over de relatie tussen Kunst en Krimp. Via wat plaatjes op hun laptop namen ze ons mee naar het station van Detroit. De aanblik van dat vervallen gebouw illustreert de uitzichtloosheid van die stad. Het aantal inwoners van Detroit is in de afgelopen 60 jaar gehalveerd, van 1.8 miljoen naar 920.000 inwoners. En omdat er niemand de moeite heeft genomen om het overschot aan huizen en bedrijfsgebouwen op te ruimen, zijn er complete spookwijken ontstaan. Spreker Bart Witte geeft ons enkele voorzichtige voorbeelden van artistieke ingrepen in die verlaten suburbs. Zoals het knaloranje schilderen of het doorzagen van de krotten. Maar de heren van Expodium verleggen vlot de aandacht naar de spontane moestuinontwikkeling in Detroit, hetgeen op zichzelf niet veel met kunst te maken heeft. In hoeverre kunst iets oplost, blijft vaag. Het lijkt wel alsof Bart Witte met zijn ‘out-of-the-box denken’ met veel rumoer in een andere box is gesprongen waaruit het moeilijk ontsnappen is. We zien wel aardige pogingen om het zelfrespect in dergelijke krimpsteden enigszins te bemoedigen. Maar een forse stedelijke herinrichting is natuurlijk onafwendbaar. Want de aanblik van massale leegloop is te erg. Mijn virtuele rondritje van Hazlett Avenue naar Spokane street getuigt van complete teloorgang. Tussen de bewoonde huizen zie je veel verlaten krotten waarvan buren maar liever het gazon een beetje in toom houden. Is dit het beeld zoals dat Parkstad, Sittard en tenslotte ook Maastricht te wachten staat? Gebiedsontwikkelaar René van den Bergh van Ro Groep komt met bijgestelde bouwambities voor het Belvedère terrein in Maastricht. In het ambitieuze plan uit 2004 is door de financiers fors gesneden. En dat leidt tot grote ontsteltenis bij een kunstenares die opveert uit het publiek. Enkele jaren geleden werd zij gedwongen haar sociaal-ecologische experimenteerwoning te verlaten. Deze lag in het deel van het plan, waarin achteraf helemaal geen activiteit zal plaatsvinden. Ze zegt er geëmotioneerd over: ‘We zullen de krimp, energie- en milieuproblemen die op ons afkomen nooit oplossen met bouwplannen. We moeten de regels veranderen, zodat nieuwe ideeën een kans krijgen.’ Misschien kwam zij deze middag nog wel het dichtst bij het nieuwe denken. Door versoepelde regelgeving kun je initiatieven laten ontstaan die misschien niet helemaal passen in ons klassieke beeld van wonen en werken, maar daarom nog niet minder succesvol hoeven te zijn. Misschien dat we eens studie moeten doen naar het Deense Christiania, het Amsterdamse Ruigoort, De Ravelijn en andere creatieve koloniën en vrijstaten, voordat er in Parkstad de eerste no-go-areas ontstaan. Wat maakt deze bewoners zo geëngageerd hun vrijstaat te willen bevechten? Waarom zijn ze gelukkig in die anarchistische willekeur? Wat gaat er in hun hoofden om? Misschien is het de moeite te doorgronden of ook in onze hoofden het bewustzijn veranderen kan, als het om de waarde van wonen gaat. Waarschijnlijk heeft geluk juist maar heel weinig te maken met nieuwe bouwprojecten en de waarde van onroerend goed.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s