Wereld zonder Spiegel


Gisteren weer eens een echte mens ontmoet. Los van al zijn triviale beslommeringen en helemaal puur zichzelf. Hij had de jungle van Papoea Nieuw-Guinea achter zich gelaten en stond in de grote ruimte van Architectenbureau Mathieu Bruls in de Alexander Battalaan in Maastricht.

Wie ons culturele maandmagazine Zuiderlucht heeft gezien, kan hem niet ontgaan zijn. Het hoofd van de Papoea blikt je intimiderend tegemoet. Hij is het werk van de Kunstenaar Roy Villevoye. Roy is Maastrichtenaar die zijn heil inmiddels in de Randstad heeft gezocht, maar ook in het exotisch Nieuw-Guinea. Daar levert hij zich over aan de natte, groene wereld waarin niets voor altijd blijft bestaan, alleen maar de verhalen die nauwgezet van generatie op generatie worden overgeleverd. Nu zijn Papoea generaties niet zo royaal bemeten als de onze. Het is daarom bewonderenswaardig dat gebeurtenissen uit ons grijze koloniale verleden door deze bosmensen bijzonder accuraat zijn bewaard. In onze wereld wordt de waarheid meestal binnen een en dezelfde generatie zo’n drie keer veranderd.
Architect Mathieu Bruls is een van die Maastrichtenaren, die volkomen onbaatzuchtig cultuur deelt met iedereen die daarin geïnteresseerd is. Hij heeft een aanmerkelijk deel van zijn prachtige kantoor tot galerie omgetoverd en daar staat de levensechte bosmens met in zijn handen een enorm houten kruis. Een documentaire video – deel van de installatie – biedt markante gedachten uit die compleet andere wereld, waarin vanzelfsprekendheden uit onze cultuur totaal anders worden opgevat. Roy vertelt wat er gebeurt als je deze Asmatters een foto laat zien waarop een inmiddels overleden stamgenoot staat. In de hoofden van de Papoea’s is zo’n aanblik niet te verwerken. Ook het kijken naar hun eigen beeltenis, is compleet verwarrend, hetgeen ook wel begrijpelijk is in een wereld zonder spiegels. Als je de integriteit voelt waarmee Roy vele maanden tussen de Asmatters heeft geleefd, doet het pijn om te zien dat onze entertainment industrie zulke antropologische wonderen hebben geperverteerd tot ‘groeten uit de rimboe.’ Natuurlijk is het vermakelijk om met enkele Aboriginals of Pygmeeën naar de Efteling te gaan, maar het is ook dramatisch. Omdat we met onze kijkcijfercultuur niet meer in staat zijn, nee… niet eens meer bereid zijn het diepere wezen van de mens te doorgronden. Maar slechts het vermaak zoeken in dat rare ‘anders zijn’. Het doet me denken aan de vooroorlogse lilliputterdorpen die Japin beschrijft in zijn “Grote Wereld”.
Roy heeft twee Papoea’s op hun eigen verzoek meegenomen naar Amsterdam, om ze daar kennis te laten maken met onze wereld. En vertelt in kalmte dat de Asmatters precies zo verwarrend, complex en hilarisch leven als wijzelf. De kunst site Kunstbus zegt erover: “Sommige van Villevoyes werken kan men zien als commentaar op (…) de vercommercialisering van de ‘ldentity politics’ in mediaverschijnselen zoals Oliviero Toscani’s Benetton-campagnes, waarin allerlei huidskleuren worden gelijkgeschakeld als ‘united colors’, ontdaan van iedere concrete sociale, culturele en historische context.”
Ik zou zeggen, wandel deze week eens door de Battalaan. Of kom luisteren bij Bruls & co op 7 maart om 14.00 uur, dan is er een gesprek met de kunstenaar.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s