Totale Macht

IMG_0469Stel je je wel eens voor hoe de wereld eruit zou zien als je buurman dictator zou zijn? Of je werkgever? Een heerlijke oefening voor mensen met maatschappelijk gevoel. Dictator Wilders zet op elke hoek van de straat een moraalridder die hoofddoekjes in beslag neemt. En in je Albert Heijn tas snuffelt op zoek naar de Koran.

En als we de absolute macht aan Marianne Thieme geven, zullen we snel geen vlees en vis meer eten en moeten we op examen voor het houden van een hamster. Bij de dictatuur van Rieu worden alle kerken omgebouwd tot danszalen waar we wekelijks de wals en quickstep oefenen. En dan stelt je tafelgenoot de vraag ‘maar Jean-Paul, wat zou jij doen met de totale macht?’ Dat is een lastige natuurlijk. En erg onrealistisch voeg ik er snel aan toe. Maar kom, laat ik fantaseren. Ik zou ijveren voor de rol van kunstenaars in onze samenleving. Omdat ik denk dat we te weinig in beweging zijn, mentaal. En daarbij de handige out-of-the-box schreeuwers overwaarderen. En op datzelfde moment niet beseffen hoe kunstenaars ons op fundamenteel nieuwe inzichten kunnen brengen. Wie de controversiële Katinka Simonse volgt – beter bekend onder de naam Tinkebel – weet wat daarvan het effect kan zijn. Maar ook schrijvers als Grunberg, en minder rumoerige kunstenaars, dichters en musici kunnen ons vragen stellen.. die stil maken. Mijn goede buur en vriend Luc Souren behoort tot die ontwakersklasse. Hij is een van de meest oorspronkelijke mensen die ik ken. En een geboren rebel. Hij aanvaardt niet dat we maar voortleven volgens de algemeen aangenomen waarden. “Kunst = Kijken” zegt hij heel eenvoudig en wendt zijn blik naar een geparkeerde auto. “Jij ziet misschien een merk, of een aantal pk’s, of een mogelijkheid om in Parijs te komen. En een ander ziet een unieke kleur door de reflectie van groen gebladerte in die merkwaardige rode lak, of een mooie kans om met een staalschaar en een blikopener er iets bijzonders te maken. Kunst is inderdaad kijken. Luc’s werk wordt gemaakt met plezier en humor. Dat zie je eraan af. Zo maakte hij een Morion – dat is een Portugese Helm uit de tijd van de ontdekkingsreizen – uit dekseltjes van conservenblikjes. Het object roept eerst herkenning op en dan vervreemding. Een fascinerend spel met de waarneming. Mijn begeerte waarmee ik de Morion wilde kopen werd ook op de proef gesteld. Luc bepaalde de prijs op basis van het samenhangende historische jaartal. En ook dat zette me weer aan het denken natuurlijk. Als ik de absolute macht zou hebben, dan zat er vanaf vandaag in elk bestuur, elke raad, iedere commissie en elke regering een geëngageerd kunstenaar. Die bij elk besluit de groep eerst helemaal doet verstillen. Zodat we alle belangen relativeren en kiezen voor de sublieme oplossing. Het revolutionaire besluit. Een bevlogen koers.

Er gebeurt iets…

IMG_0462 Heel ongemerkt maar tegelijk onmiskenbaar zit er beweging in de zaak. Vandaag heb ik meerdere signalen gezien die duiden op investeren en innoveren. Noem het een economische opleving op minischaal. Eigenlijk ging het de hele dag door, op elke plek waar ik kwam. Nu is dat ook inherent aan het communicatievak, maar hier was meer aan de hand.

Mijn eerste afspraak vandaag was in een Heerlens Gezondheidscentrum met vestigingen over heel Limburg en ging over een reeks investeringen. Een nieuwe vestiging erbij, nieuwe films die de patiënten instrueren, nieuwe folders en website. Dus nam ik een nieuw notitieboekje en maakte efficiënte aantekeningen. Nog maar net in onze nieuwe bedrijfstransporter checkte ik mijn berichten en sms-te collega Stijn mij met zijn nieuwe i-phone 3GS de vraag of ik naar Atrium kon gaan om een interview over te nemen van Ron van der Bolt, die daar ook een heel goede reden voor had. Hij is vandaag vader geworden van zijn tweede, nieuwe dochter! Proficiat Ron en Aimée.
Dus stond ik even later met micro in de hand tegenover Eke Zijlstra, bestuursvoorzitter van Atrium MC, die met zijn ziekenhuis een volstrekt nieuwe en uitdagende weg is ingeslagen. Op het programma staat een onderzoek naar een bestuurlijke fusie met Orbis en die uitspraak is op zichzelf al revolutionair in de Limburgse ziekenhuiswereld. Er zal – zo laat zich raden – op termijn een nieuwe organisatie aftekenen, die een antwoord heeft op demografische veranderingen in een grote regio. Maar ook invulling geeft aan de behoefte aan specialisatie. We gaan het spoedig helemaal niet meer hebben over de malaise in Sittard, want er zijn nieuwe dingen te doen. Voor de Limburgse zorgsector een belangrijk moment, lijkt mij.
Op de terugweg rij ik mezelf vast in de file voor Maastricht. Een genot voor doemdenkers, want wat zie je daar? Natuurlijk die massa volgepakte auto’s, die ook nog de caravan voort sleuren in de richting van de zon. Maar dat verschijnsel bedoel ik niet. Ik zie vrachtwagens. Veel vrachtwagens. En al geloof ik niet dat de economie gered moet worden, door weer te gaan doen wat we eerder al zo uitbundig deden. Toch geeft een tijdelijk herstel ons even adempauze om iets beters te bedenken.
Dan ben ik weer op kantoor. In mijn mailbox allemaal nieuwe verzoeken om iets af te spreken, nieuwe ideeën over communiceren. Nieuwe afspraken. In de middag ben ik uitgenodigd bij het innovatiecentrum in oprichting, het koetshuis van ons Gouvernement. Dat initiatief komt van José van Aaken, namens ons Provinciebestuur. Ze heeft een behoorlijke groep op de been gekregen, die de hele middag wordt doorgezaagd op nieuwe ideeën voor het centrum. Want samen met deputé Noël Lebens heeft José haar zinnen gezet op een innovatief atelier, waarin impulsen ontstaan voor de Limburgse economie. Een goed moment om eens te ervaren wat er leeft bij de aanwezigen. Noël Lebens draait er in zijn toespraak geen doekjes om. Hij overweegt in deze creatieve omgeving een heuse stoorzender. Om de creatieve processen niet te verstoren wil hij het mobiel telefoneren binnen het innovatiecentrum onmogelijk maken. Ik ga er voor het gemak van uit dat hij een grapje maakt. Want mijn mobiele is een stuk gereedschap dat ik erg graag gebruik bij alle denkbare creatieve processen. Enfin, we hebben de tijd, want zo lang er meer dan veertig mensen in discussie zijn over hoe creatief je het maken kunt, kan het nog even duren. Maar een bemoedigende ontwikkeling is het zeker. Wordt vervolgd.

Het Toonen-dieet

lollyZo’n acht jaar geleden was ik in een afgelegen Afrikaans dorp. Een reisgezel deelde 500 lolly’s uit als traktatie bij het openen van een nieuw schooltje. Dit bizarre plan had een verrassend effect: ik zag honderden zwarte kinderen met zo’n wit stokje uit de mond, soms met het cellofaan nog om het bolletje, anderen keken naar het plakkerige ding en ook naar elkaar in verbazing. Ze begrepen er de zin niet van.

Eerst even dit: Iedereen probeert af te vallen, lijkt het wel. En het aardige is dat er geen twee mensen dezelfde strategie bewandelen. De een krijgt via de mailbox elke dag nieuwe leefregels en wijsheden toegestuurd, de ander elke week via de post een doos met afgemeten voedingswaar. Soms kom je nog wel eens een volgeling van Montignac tegen. Maar Sonja Bakker ligt toch scherper in het geheugen. Anderen tellen netjes alle calorieën en – al hoor ik er niets meer over – vergeet de Weight Watchers niet (beursgenoteerd!). De Atkins-adem herken ik (gelukkig?) niet, maar ook die lijners zijn er natuurlijk. Het is merkwaardig dat er over zo’n populair onderwerp als lijnen zo weinig houvast bestaat uit onderzoeken. Alsof men de wetenschappelijke relatie tussen gewicht, vetweefsel, beweging en voeding maar niet in kaart kan krijgen. En dat terwijl alle dieetvolgers zelf als gedreven self-made wetenschappers tot in detail vertellen over onverzadigde vetzuren, insuline, joules en body mass index. Als dan toch alles op drijfzand is gebaseerd, zou ik ook wel eens een gooi willen doen naar een nieuwe aanpak, het Toonen-dieet. De theorie is als volgt:
De oudste schedels van de huidige mens zijn gevonden in Herto, Ethiopië in 2003. Drie stuks werden wetenschappelijk gedateerd tussen 156.000 en 160.000 jaar oud. Vanaf die tijd tot 2.000 jaar geleden is het bouwplan van ons lichaam vervolmaakt en pasten levensstijl en fysieke conditie goed bij elkaar. Er waren geen moddervette dikzakken die na dertig meter rennen buiten adem moesten recupereren. Men werd maar zo’n 30 jaar oud omwille van beren, tandenloosheid en infecties. Dus in dat licht bezien leef ik al 20 jaar in blessuretijd. Enfin, in de laatste 2.000 jaar heeft de mens zijn voeding geconcentreerd en geraffineerd en de levensstijl fysiek ‘onthaast’ en mentaal ‘exponentieel verhevigd’. Maar het bouwplan van ons lichaam is ongewijzigd. In de laatste 2.000 jaar leefden zo’n 80 generaties en dat is nu eenmaal veel te weinig om evolutionair echt iets aan dat bouwplan te veranderen. De Afrikaanse kinderen uit de inleiding leven nog steeds onder de omstandigheden uit de ontwerpfase van ons lichaam. En wat eten die nu? Geen lolly’s in elk geval. Ze boden me een witte boomvrucht aan die bedoeld was als een soort kauwgom. In mijn mond leek dat een volstrekt smaak- en geurloos plukje piepschuim. Hun dagelijkse Okra legt het in smaak beslist af tegen onze sperzieboon en ook de cassave en yam smaken naar niks. Men at er zelden vlees zodat er geen dikkerdje te bekennen was natuurlijk.
Welnu, mijn dieet is erg soepel: het bestaat eruit dat we onze basisvoeding beperken tot een oermens-dieet van smakeloze wortels, knollen, noten, granen, vruchten, eetbaar loof, groezelig water en een enkele keer per week een klein stukje scharrelvlees of vis. Alles ongeraffineerd, zonder saus, inclusief steeltjes, pitten, schillen, kraakbeen, vliesjes en schutblaadjes. En vervolgens is ook alle andere voeding geoorloofd zoals melk, kaas, pasta, koffie, roomboter, wijn, snickers, chocolade, lolly’s en drop, mits we ons bij elke hap realiseren dat ons lichaam er niet op gemaakt is, er niets goeds mee kan en in vrijwel alle gevallen onder lijdt. Het hangt nu van je moreel besef af hoeveel je vervolgens afslankt. Volgens mij hoef je geen wetenschapper te zijn om dat te begrijpen.