African Time


afrika20227

Vandaag 30 jaar geleden werd Oeganda bevrijd van Idi Amin, de wreedste leider die Afrika gekend heeft. Nu, dertig jaar later zit er in Zimbabwe een dictator die het land tot over de rand van de afgrond heeft gebracht.

 

Het moet in 2002 zijn geweest toen ik op de luchthaven van Victoria Falls aankwam om er een film te maken over een schoolproject in een naburig dorpje. De verwondering was enorm die eerste dagen van mijn bezoek. Niets was wat het leek. Ook het dorp bleek een ‘gebied’ zonder centrum, zonder voorzieningen. Hier en daar wat perceeltjes, met doorntakken afgezet, waarin een paar lemen hutjes beschermen tegen de zon. De plaatselijke oudste was een kalme man in een gescheurd t-shirt met een uitgebleekt Heineken merk. Een bezoek van westerlingen maakt Afrikanen creatief in onderhandelen. En omdat in Zimbabwe iedereen perfect Engels spreekt, is die dialoog tot in detail te volgen. “We willen jullie een feest aanbieden vanwege je bezoek aan ons… geven jullie ons 80 dollar voor het slachten van een koe en voor het inhuren van een dansgroep.” En na het feest, waarvoor een geit werd geslacht: “Er zijn problemen. De functionaris die de dansgroep had moeten betalen, is naar Hwange vertrokken. Nu zijn de dansers boos en hebben nog recht op 60 dollar.” En zo is er elke dag wel een meeslepende reden om de beurs te trekken. De dochter van onze gids stond twee maanden geleden nog op bevallen  en moest naar het ziekenhuis ‘at twenty K.’ Ze is toen te voet vertrokken met een samengebonden doek vol spullen op het hoofd. Zo’n wandeling is in de context van een failliet Zimbabwe – geen openbaar vervoer meer in die streek, geen hulpdiensten – blijkbaar normaal voor een hoogzwangere vrouw. De familie wacht gelaten af of ze ooit nog terugkeert, want bellen met het hospitaal behoort niet tot de opties. Eigenlijk weet iedereen dat ze haar onderneming niet zonder problemen heeft volbracht, anders was ze al lang weer thuis geweest. Op de terugweg van een rit nemen we een oude vrouw met twee loodzware tassen mee in de jeep. Ze stapt dertig kilometer later uit omdat ze haar bestemming heeft bereikt, net voor het invallen van de duisternis. Wij waren de eerste passerende auto die dag, vertelde ze. We zijn nu zeven jaar verder en benzine is er in Zimbabwe al lang niet meer te krijgen. Maismeel evenmin. De meeste mensen die ik daar toen ontmoette zijn naar Zuid Afrika vertrokken of gestorven aan aids of ondervoeding. Het bestaan in Zimbabwe is tot een ondraaglijk dieptepunt gekomen en de schijnvertoning binnen de regeringsgebouwen zal daar niets aan veranderen. Nieuwe kanshebbers voor het bestuurlijke pluche verongelukken waar je bij staat en mocht er een nieuwe leider kans zien het bewind over te nemen, blijft natuurlijk de vraag of ook die macht niet corrumpeert. Tijd is in Afrika van een heel andere soort. Men leeft niet met verwachtingen, alleen maar in het nu. En in het nu betekent het ‘straks’ niet zo bijzonder veel. Dus is het een continent met geheel eigen wetten, waarop de onze geen enkele grip hebben. We bieden al vele decennia ontwikkelingssamenwerking, maar vooruitgang is er amper te bespeuren. Al zijn we dertig jaar verder, de herinneringen aan het Oeganda van bokskampioen Idi Amin zijn nog vers. Zijn bewind koste minstens 300.000 mensen het leven. Maar wie de situatie van het huidige Oeganda vergelijkt met die van  toen, ziet flinke verbeteringen en stabiliteit en zou ook voor Zimbabwe zo’n keerpunt wensen. We zullen deze Pasen een grote kaars opsteken. Voor het continent van de hoop. 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s